Excursieverslag 1990 De Gelderse Vallei

Groot Zandbrink (gemeente Leusden) is een natuurterrein dat sinds 1973 in beheer is bij SBB. Het bestaat uit een in het centrale deel gelegen zw/no gerichte dekzandrug met veldpodzolgronden en aan weerszijden daarvan, in de laagtes, beeker- en/of moerpodzolgronden. De lage gedeelten worden gevoed door litho­loog kwelwater vanuit het Veluwemassief. Dit kwelwater komt, via “gaten”, omhoog vanonder de slecht doorlatende Eemklei in de ondergrond. Dit kwelwater, dat ten opzichte van het lokale water 30 à 40 cm overdruk heeft, kan in de wortelzone het adsorptiecomplex verzadigen met calcium. Dit kan het fosfaatgehalte op een betrekkelijk laag niveau bufferen en daarmee de voedselrijkdom van de standplaats bepalen. Als gevolg van ontwatering is de kwel afgenomen en dringt te weinig door in de wortelzone. Tegelijkertijd vindt een lichte verondieping door ontwatering plaats en er een verhoogde stikstofmineralisatie. Deze verhoging N-mineralisatie is te verwachten ten opzichte van de stikstofdepositie vanuit de lucht. Het grootste probleem wordt veroorzaakt door de vervanging van litho­log water door atmosferisch water waardoor de Ca-buffer voor fosfaat wegvalt.