PKN werkgroepen
De Plantensociologische Kring Nederland (PKN) heeft in het najaar van 2024 besloten om een aantal onderwerpen te gaan versterken in de vorm van werkgroepen. Met deze werkgroepen wil de PKN het contact met leden versterken door aan een aantal onderwerpen aandacht te gaan besteden. Deze onderwerpen zijn:
- Permanente Quadraten
- Syntaxonomie
- Historische plantensociologie
- Excursieverslagen
- Media
Werkgroep Permanente Quadraten
Permanente kwadraten (PQ’s) zijn vaste proefvlakken, waar we over een langere periode in beeld brengen wat er gebeurt of verandert in de vegetatie? Het is een methode om zeer precies veranderingen in soortensamenstelling te volgen op een specifieke plek. Als elk jaar opnames worden gemaakt is het mogelijk om seizoenfluctuaties in de soortensamenstelling (als gevolg van jaarlijks wisselende temperatuur en neerslag) te scheiden van lange termijn trends en successie. Meer PQ’s in een de geven een (nog) beter beeld van de veranderingen.
Lees meer in het werkgroep document van de PQ’s.
Werkgroep Historische Plantensociologie
In de loop van de tijd hebben we een omvangrijk archief weten op te bouwen van historische gegevens, waaronder honderden opnamenboekjes van gerenommeerde onderzoekers, als Victor Westhoff, Geert Sissingh, Wim Beeftink, Henk Doing en Jan Barkman, maar ook talloze losse waarnemingen met begeleidende beschrijvingen en correspondentie. In het verleden hebben we af en toe over deze belangrijke historische bronnen gepubliceerd in onder andere de rubriek ‘Uit de oude doos’. Een bijzonder onderwerp in deze is het borgen van de plantensociologische bibliotheek, met de befaamde collectie van Victor Westhoff als uitgangspunt.
De werkgroep heeft de volgende taken:
- Het borgen en beschrijven van het plantensociologisch archief, met als belangrijke bronnen de opnamen (in de vorm van veldboekjes en losse beschrijvingen) en persoonlijke correspondentie (waaronder brieven); momenteel is deze collecte opgeslagen bij Wageningen Environmental Research in Wageningen.
- Het publiceren van artikelen vanuit het beschikbare plantensociologische archief, in de trant van de eerder gestarte reeks. Een recent voorbeeld is he artikel Schatgraven in oude vegetatieopnamen van de hand van Joop Schaminée (en anderen) over het belang van één enkele opname van een mergelrotsrand in 1950 (Stratiotes 56: 5-12).
- Bibliotheca Geobotanica. Momenteel wordt onderdak gezocht voor de befaamde bibliotheek van Victor Westhoff, waar ook andere collecties aan kunnen worden toegevoegd. Ook hier zou de op te richten werkgroep een rol van betekenis kunnen spelen. Het plantensociologisch archief zou op dezelfde plek als de bibliotheek een plek kunnen krijgen.
Wie wil bijdragen aan deze werkgroep kan contact opnemen met Joop Schaminée via volgend formulier.
Werkgroep Syntaxonomie
De Werkgroep Syntaxonomie zal zich bezig gaan houden met het stimuleren van het syntaxonomische onderzoek in Nederland en het actueel maken en houden van de Standaardlijst van plantengemeenschappen, zoals die is gepubliceerd in de Revisie vegetatie van Nederland.
De vegetatie is niet statisch. De plantengemeenschappen zoals die zijn beschreven in De vegetatie van Nederland en de Revisie maken een steeds kleiner deel uit van de vegetatie in ons land en grote oppervlaktes worden ingenomen door (sterk) verarmde rompgemeenschappen. Anderzijds zijn er tal van nieuwkomers in ons land, zowel in stad als land, die heel nieuwe gemeenschappen vormen. Klimaatverandering leidt tot het opschuiven van arealen van plantengemeenschappen en associaties en verbonden die in België en Frankrijk zijn beschreven zijn inmiddels ook in Nederland te onderscheiden. Om hier zicht op te krijgen is het niet voldoende om alleen van de van ouds bekende, klassieke plantengemeenschappen opnamen te maken: juist onderzoek van plantengemeenschappen die niet passen in het plaatje van de VvN of de Revisie is nodig om de veranderingen in de vegetatie te documenteren.
Op dit moment zien we nog niet helemaal voor ons hoe hier handen en voeten aan te geven, maar in elk geval willen we als Werkgroep Syntaxonomie:
- publicaties over nieuwe plantengemeenschappen stimuleren
- een procedure opstellen voor het toevoegen van nieuwe Nederlandse syntaxa in de Standaardlijst
- het beheer van de Standaardlijst organiseren
- (synoptische) tabellen toevoegen aan het overzicht van plantengemeenschappen in SynBioSys
- PKN-excursies organiseren rondom nieuwe, (nog) niet-beschreven syntaxa
Mogelijk zullen we ons ook verdiepen in de verschillen en overeenkomsten tussen de Nederlandse standaardlijst en de Europese EurovegChecklist.
Meer weten, neem dan contact op met Rense Haveman en/of John Janssen via het volgende contactformulier.